Bức tranh một triệu USD của Việt Nam

"Đối với tôi, bức tranh Gióng là một trong những ví dụ điển hình nhất về vẻ đẹp và ý nghĩa sâu sắc mà nghệ thuật sơn mài Việt Nam có thể tạo ra", bà Susan Bayly - Giáo sư, Tiến sĩ Nhân học lịch sử tại Khoa Nhân học xã hội, Đại học Cambridge (Anh) nhận xét về tác phẩm trưng bày tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam.

Tới Hà Nội lần đầu vào năm 2000, địa điểm trong danh sách ưu tiên của bà Bayly là toà nhà ở số 66 Nguyễn Thái Học. Bà kể lại: "Lần nào đến Hà Nội tôi cũng ghé thăm Bảo tàng. Mỗi khi ngắm các tác phẩm lộng lẫy ở đây, tình yêu của tôi càng thêm sâu sắc với những di sản tượng trưng cho sức sáng tạo và tầm nhìn nghệ thuật của người Việt Nam".

Năm 2013, Bảo tàng Khảo cổ học và Nhân chủng học (MAA) của Anh tổ chức "Lễ hội Ý tưởng: Tôn vinh Nghệ thuật, Nhân văn và Khoa học xã hội" với trọng tâm là bức tranh Gióng của hoạ sĩ Nguyễn Tư Nghiêm, do GS. TS. Susan Bayly (đại diện MAA) phụ trách kết nối với Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam để đưa bức tranh đi triển lãm. Lễ hội thu hút hàng nghìn người tham gia kể từ lần đầu tổ chức năm 2008.

Sự kiện đánh dấu lần đầu tiên ngôi trường đại học hơn 800 tuổi trưng bày một tác phẩm nghệ thuật Việt Nam tại Vương quốc Anh, đồng thời kỷ niệm 40 năm thiết lập quan hệ ngoại giao hai nước. Thời điểm đó, bức tranh được định giá bảo hiểm lên tới một triệu USD, mức cao nhất trong lịch sử cho một bức tranh sơn mài Việt Nam. Tác phẩm sáng tác năm 1990 được đánh giá là thành công nhất trong loạt tranh chủ đề Gióng của danh họa Nguyễn Tư Nghiêm, một trong những tên tuổi hàng đầu của nền hội hoạ Việt Nam hiện đại.

"Với sự giúp đỡ của đội ngũ chuyên gia Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, tôi đã biết được ý nghĩa của bức tranh. Đó là lòng yêu nước xuyên suốt chiều dài lịch sử của Việt Nam. Tinh thần ấy được mô tả qua hình tượng vị anh hùng Gióng, người đã đứng lên bảo vệ bờ cõi trước quân xâm lược rồi cưỡi ngựa bay về phía vinh quang vĩnh cửu khi công việc đã hoàn tất. Cùng với kỹ thuật sơn mài sử dụng nguyên liệu thiên nhiên đặc trưng của Việt Nam, bức tranh là tác phẩm hoàn hảo để giới thiệu tại lễ hội năm 2013", chuyên gia người Anh đánh giá.